2002 - Mistrzostwa Świata w Korei Płd i Japonii

Naturalnie decyzja o przyznaniu organizacji mistrzostw świata w piłce nożnej krajom o niewielkich tradycjach i osiągnięciach piłkarskich miało podłoże pozapiłkarskie. Zarówno Korea jak i Japonia miały wówczas ogromne możliwości finansowe. I FIFA bezwzględnie to wykorzystała. Dość wspomnieć, że na potrzeby mistrzostw organizatorzy wybudowali 18 zupełnie nowych obiektów sportowych.

Do eliminacji przystąpiło rekordowo dużo reprezentacji narodowych, bo aż 193. I trzeba było rozegrać aż 777 meczów, aby wyłonić 29 finalistów. Oczywiście to nie błąd, dokładnie 29. A to dlatego, że 3 miejsca już przed eliminacjami zostały rozdysponowane – jedno dla obrońcy tytułu mistrza świata (Francja) oraz po jednym dla reprezentacji każdego z gospodarzy imprezy (Korea Południowa i Japonia). Na mistrzostwa nie pojechały tak dobre ekipy jak Holandia, Jugosławia, Bułgaria, Rumunia, Czechy i Kolumbia. Słabiutko w eliminacjach zaprezentowała się również Brazylia, która awansowała dopiero z 3 miejsca.

Reprezentacja Polski przeszła przez eliminacje jak burza. „Klątwa Piechniczka i Bońka” z 1986 roku została starta w proch i pył przez podopiecznych trenera Jerzego Engela. Rewelacją okazał się nigeryjski Polak Emmanuel Olisadebe, który strzelał gole jak na zawołanie. Polacy w pokonanym polu pozostawili Norwegów, Ukraińców, Walijczyków, Białorusinów i Ormian. I jako pierwsi w Europie zapewnili sobie grę na pierwszych azjatyckich mistrzostwach.

Nie zmieniono zasad rozgrywania mistrzostw w porównaniu do wcześniejszej imprezy z Francji. W pierwszej fazie 32 drużyny podzielono na 8 grup. Do drugiej rundy awansowały zespoły z pierwszych dwóch miejsc z każdej grupy. Później grano już systemem pucharowym – drużyny przegrywające mecz odpadały z turnieju. I tak do fazy półfinałowej. Pokonani z półfinałów rozegrali mecz o III miejsce, a drużyny zwycięskie – finał. Mecze rozgrywano aż na 20 stadionach (10 w Korei i 10 w Japonii). Mecz inauguracyjny z udziałem reprezentacji Francji i Senegalu rozegrano 31 maja na stadionie World Cup Stadium w Seulu (Korea Południowa), a finał 30 czerwca na International Stadium w Jokohamie (Japonia).

Uczestnicy:

Chcesz obejrzeć pełne składy drużyn? Kliknij tutaj

Faza pucharowa:

1/8 finału:

Ćwierćfinały:

Półfinały:

Mecz o III miejsce:

Finał:

Składy drużyn w meczu finałowym:

• Brazylia: Marcos, Cafu, Lucio, Roque Junior, Edmilson, Roberto Carlos, Silva, Ronaldo (Denilson), Rivaldo, Ronaldinho (Paulista), Kleberson
• Niemcy: Kahn, Linke, Ramelow, Neuville, Hamann, Klose (Bierhoff), Jeremies (Asamoah), Bode (Ziege), Schneider, Metzelder, Frings

Ostateczna kolejność:

1. Brazylia
2. Niemcy
3. Turcja
4. Korea Południowa

Najważniejsze statystyki:

• Ilość meczów - 64
• Ilość strzelonych bramek - 161
• Średnia goli na mecz - 2,52
• Średnia widzów na mecz - 42 268
• Król strzelców - Ronaldo (Brazylia, 8 goli)
• Najlepszy piłkarz - Olivier Kahn (Niemcy)

Ciekawostki:

W meczu o trzecie miejsce reprezentant Turcji Hakan Sukur strzelił najszybszego jak dotąd gola w historii mistrzostw świata. Koreańczycy w zasadzie nie zdążyli nic zrobić, a już po 11 sekundach przegrywali 0:1.

Najlepszy strzelec tych mistrzostw, Ronaldo, zaszokował wszystkich swoją fryzurą – niewielkim trójkącikiem włosów tuż nad czołem pozostawionym na łysej czaszce. Jak tłumaczył Brazylijczyk było to spowodowane tym, że jego maleńki synek, oglądając jeden z meczów w telewizji, pomylił go z Roberto Carlosem.

Bardzo młodą ekipę przywieźli do Azji Nigeryjczycy. Dość wspomnieć, że w meczu z Anglią w składzie „synów Albionu” było aż czterech zawodników, których wiek przekraczał zsumowaną ilość lat dwóch piłkarzy Nigerii – Femiego Opabunmi i Bartholomew Ogbeche.

Już niemal tradycją stało się to, że mecz otwarcia przynosił sporą niespodziankę. Tak było i tym razem – absolutny debiutant w mistrzostwach świata, Senegal, pokonał 1:0 zdecydowanego faworyta, który bronił tytułu sprzed roku, Francję.

Francuzi w ogóle w tych finałach zaprezentowali się żenująco słabo. To była po prostu katastrofa! Mistrzowie świata sprzed czterech lat i mistrzowie Europy sprzed dwóch lat przyjechali do Azji jako jeden z absolutnych faworytów. Mający w składzie takich piłkarzy jak Zidane, Lizarazu, Vieira, Djorkaeff, Desailly, Henry, Thuram, Barthez, Petit czy Trezeguet Francuzi nie wygrali jednak ani jednego meczu! Co więcej, nie strzelili ani jednej bramki!! Coś takiego zdarzyło się po raz pierwszy w historii. To była kompromitacja.

Polska rozpoczęła mistrzostwa od swoistej interpretacji naszego hymnu narodowego w wykonaniu Edyty Górniak. Potem było jeszcze gorzej – porażki z Koreą Południową i Portugalią pozbawiły nas wszelkich szans na awans do drugiej rundy. Na mecz z nieźle grającą ekipą USA bezradny trener Engel wystawił skład niemal rezerwowy, który wręcz rozniósł Jankesów. Dla większości obserwatorów był to jasny sygnał, że Engel nie miał na te mistrzostwa żadnego pomysłu – pierwszy skład przegrał oba mecze, a rezerwowi zaprezentowali się wręcz doskonale. Niestety Polacy musieli wrócić do domu. Winą obarczono oczywiście trenera Engela, który nie tylko „popisał” się kiepską selekcją piłkarzy na mistrzostwa czy chybioną strategią na poszczególne mecze, ale także tym, że nie potrafił zapanować nad swoimi zawodnikami, którzy przed finałami zamiast trenować, brali udział w licznych sesjach reklamowych.

Marną pociechą było dla naszych piłkarzy to, że do drugiej rundy nie awansowali również Portugalczycy, którzy rozbili nas 4:0 w drugim meczu mistrzostw. Portugalskie „Złote pokolenie” znowu zawiodło na dużej imprezie.

Najwyższe zwycięstwo w tych mistrzostwach odnieśli Niemcy, którzy pokonali Arabię Saudyjską aż 8:0. Najbardziej do tak okazałego triumfu przyczynił się urodzony w Opolu Miroslav Klose strzelając 3 gole. Generalnie Klose okazał się królem pierwszej rundy, kiedy to w 3 meczach strzelił 5 bramek. Później już nie było tak dobrze – w kolejnych czterech spotkaniach ani razu nie wpisał się na listę strzelców.

Swego rodzaju rewanż wziął na Argentyńczykach David Beckham. Cztery lata wcześniej w niesławie wracał do kraju – po bezmyślnym faulu na jednym z Argentyńczyków ujrzał czerwoną kartkę, a osłabiona drużyna Anglii uległa Argentynie i odpadła z turnieju. Teraz Anglicy wygrali z Latynosami 1:0, a jedynego gola zdobył właśnie Beckham. Ale i tak prasa na Wyspach znalazła sobie kozła ofiarnego. Tym razem został nim bramkarz Anglików, David Seaman, który w meczu z Brazylią (okrzykniętym później najpiękniejszym meczem tych mistrzostw) wpuścił strzał Ronaldinho z rzutu wolnego z odległości 35 metrów „za kołnierz”. Anglicy ulegli 1:2.

Po pierwszej rundzie mistrzostw z finałami pożegnało się wiele drużyn, w których przed turniejem upatrywano faworytów. Poza Francją były to na przykład Urugwaj, Portugalia, Argentyna, Nigeria, Kamerun, Chorwacja czy Rosja. Niektórzy zaczęli przebąkiwać, że największe gwiazdy są nadmiernie eksploatowane w reprezentacjach i klubach. Franz Beckenbauer zaproponował nawet, aby zmniejszyć liczbę meczów rozgrywanych przez kluby. Oczywiście nikt nie wziął tego na poważnie.

Po raz drugi w historii mistrzostw świata do fazy ćwierćfinałowej awansowała drużyna afrykańska. Tym razem był to Senegal, który w 1/8 finału sensacyjnie pokonał Szwecję po „złotym golu” zdobytym w dogrywce.

Swego rodzaju rekord pobili Hiszpanie na spółkę ze szwedzkim sędzią Andersem Friskiem. W meczu przeciwko Irlandii Hiszpania szybko objęła prowadzenie, a potem strzelała gola za golem. Z tym, że… za każdym razem (a było ich cztery!) arbiter odgwizdywał pozycję spaloną. Zniechęceni Hiszpanie dali sobie wbić wyrównującego gola w ostatniej minucie spotkania, ale udało im się awansować do ćwierćfinału, bo świetnie rzuty karne strzelane przez Irlandczyków bronił Iker Casillas.

Swoistą historię związaną z arbitrami tworzyli na tych mistrzostwach Włosi. Najpierw w meczu z Chorwacją sędzia Graham Poll nie uznał im dwóch prawidłowo strzelonych bramek. Włosi to jakoś przeżyli, i tak awansowali do dalszej fazy turnieju. Ale to, co wyprawiał w meczu 1/8 finału z Koreą Południową ekwadorski arbiter Byron Moreno doprowadziło do szewskiej pasji nawet trenera „squadra azzura”, Giovanniego Trappatoniego. Moreno ewidentnie sprzyjał współgospodarzom turnieju, a na domiar złego wyrzucił z boiska Francisco Tottiego, bożyszcze włoskich „tifosi”.

Trzeba jednak sprawiedliwie przyznać, że gdyby nie wyjątkowa indolencja strzelecka Christiana Vieriego, który na minutę przed końcem meczu nie trafił z metra do pustej bramki, Włosi nie musieliby zwalać całej winy na sędziego. No, chyba żeby nie uznał tej bramki… Żeby było ciekawiej, życie dopisało ciąg dalszy tej całej historii. Otóż strzelec zwycięskiej „złotej” bramki dla Korei Południowej w meczu z Włochami, Ahn Jung-hwan, dzień później został wyrzucony z hukiem z klubu, w którym grał. Tym klubem była… włoska Perugia. Jej prezes powiedział, że Koreańczyk nie ma po co wracać do Włoch.

Zresztą sędzia Moreno nie był jedynym arbitrem, który ciągnął niemal na siłę ekipę koreańską do strefy medalowej. Jeszcze bardziej stronniczo poprowadził ćwierćfinałowe spotkanie Korea Południowa – Hiszpania Egipcjanin Gamal Ghandour. Nie uznał dwóch prawidłowo zdobytych goli przez Rubena Baraję i Fernando Morientesa, a powtórki obydwu akcji rozwiewały wszelkie wątpliwości. Wściekli Hiszpanie ostatecznie ulegli Azjatom w rzutach karnych. I co z tego, że „wszyscy widzieli”.

Ostatecznie Koreańczycy okazali się jednak za słabi na kolejne zwycięstwa. Najpierw w półfinale ulegli Niemcom, a w meczu o trzecie miejsce Turkom. Być może tendencyjne sprzyjanie gospodarzom przestało się opłacać.

W meczu finałowym fatalnie zaprezentował się broniący wcześniej jak natchniony golkiper drużyny Niemiec, Olivier Kahn. Wybrany już przed finałem na najlepszego zawodnika turnieju właśnie w tym meczu popełnił jedyny, ale za to katastrofalny w skutkach błąd. Po niezbyt mocnym strzale Rivaldo w sam środek bramki Kahn wypuścił piłkę z rąk. Doskoczył do niej niezawodny Ronaldo i dał prowadzenie reprezentacji Brazylii. Przy drugim golu Ronaldo Kahn nie miał już większych szans na obronę. W tym meczu zagrał obrońca brazylijski Cafu, dla którego było to historyczne wydarzenie – po raz pierwszy zdarzyło się, żeby jeden piłkarz zagrał w trzech meczach finałowych w trzech kolejnych turniejach o mistrzostwo świata.

Mistrzostwa w Korei Południowej i Japonii rozegrano piłkami Adidas Fevernova. Jej kolorystyka i wzornictwo nawiązywały do historii i kultury obydwu współgospodarzy turnieju. Piłka ozdobiona była czterema kolorami: złotym (symbolizującym zaangażowanie współgospodarzy w organizację mistrzostw), czerwonym (to kolor ognia, który jest siłą napędową ludzkich poczynań), oprócz tego białym i khaki. Kształt wymalowany na piłce miał się kojarzyć z turbiną, symbolizującą technologiczne osiągnięcia, jakie zawdzięczamy Korei Południowej i Japonii. Piłka była wykonana ze specjalnych pianek, które miały zapewniać stabilniejszy tor jej lotu oraz zwiększać trwałość. Oczywiście bardzo narzekali na nią bramkarze twierdząc, że zachowuje się nieobliczalnie w powietrzu i jest trudna do obrony. Ofiarą „nieobliczalności” tej piłki stał się np. wspomniany wyżej Olivier Kahn w sytuacji, kiedy wpuścił pierwszego gola w finale.

Brazylia została mistrzem świata po raz piąty.

Oficjalne maskotki tych mistrzostw odbiegały mocno od europejskiego postrzegania takich rzeczy. Przede wszystkim było ich kilka i raczej przypominały koszmarki z dziecięcych snów grozy. Ale za to miały symbolizować pozytywną energię z kosmosu i zasady fair play. Pierwsza maskotka nazywała się Ato, druga Nik, a trzecia Kaz. Konia z rzędem temu, kto je zapamiętał.

2002 - Hymn Polski śpiewany osobliwie przez Edytę Górniak: